Na pierwszy rzut oka mogło się wydawać, że to po prostu medyczny dramat — nagły poród, krzyk noworodka, zespół reanimacyjny pędzący do łóżka, niemowlę, którego życie wisi na włosku. Wszystko jak zwykle w murach przepełnionego szpitala. Ale rzeczywistość okazała się o wiele bardziej skomplikowana, niż mogli sobie wyobrazić nawet najbardziej doświadczeni lekarze.
W jednym z oddziałów położniczych miejskiej kliniki, gdzie każdy dzień zaczyna się od dźwięków pierwszego krzyku życia, wydarzyła się historia, którą medycy będą wspominać przez lata z drżeniem i niedowierzaniem. Historia godna nie tylko czasopism naukowych, ale też stron powieści detektywistycznych czy thrillerów science fiction. Pacjentka, u której jeszcze przed porodem podejrzewano guz wątroby u płodu, urodziła dziewczynkę… w której wnętrzu znajdował się wchłonięty bliźniak.
Ten dzień zaczął się bardzo wcześnie rano. Karetka ostro zahamowała na dziedzińcu szpitala. Za kierownicą — sam ojciec dziecka, Stanisław, który rozumiał, że czasu jest bardzo mało. Na tylnym siedzeniu jego żona Wiktoria zwijała się z bólu — skurcze zaczęły się znacznie przed terminem.
— Nie powinniśmy byli jeszcze rodzić — opowiadał później. — Wiktoria była w 34. tygodniu. Wszystko przebiegało normalnie, przygotowywaliśmy się do narodzin, gdy nagle zbladła i krzyknęła z bólu. Po prostu powiedziałem: „Zbieraj się!” — i popędziłem do szpitala.
Po przyjęciu lekarze stwierdzili zagrożenie przedwczesnym porodem. Ale już po pół godzinie stało się jasne, że sprawa jest poważniejsza. Na wcześniejszym USG zauważono u płodu dziwny obszar w okolicy wątroby, który specjaliści początkowo uznali za techniczny artefakt — zwykłe zniekształcenie obrazu. Teraz jednak obraz stawał się coraz bardziej niepokojący.
— Podejrzewaliśmy teratomę — łagodny nowotwór — mówi doktor Wortanowa, chirurg z osiemnastoletnim stażem. — To się zdarza. Ale kształt, położenie i struktura zmiany budziły nasze wątpliwości. To było coś niezwykłego. Prawie obcego.
Ale nie było czasu na rozważania. Wiktorii natychmiast wykonano cesarskie cięcie. Jej stan szybko się pogarszał: wahania ciśnienia, nieregularne tętno, utrata przytomności. Lekarze działali jak jeden zgrany mechanizm. W końcu salę operacyjną wypełnił upragniony krzyk noworodka. Żywa. Ale bardzo słaba.
Radość jednak nie trwała długo. Kilka minut później Wiktoria znów zaczęła tracić przytomność. Monitory zawyły alarmującymi dźwiękami. Lekarze natychmiast wezwali zespół reanimacyjny. Stanisław, stojąc na korytarzu, słyszał urywki zdań, które cięły powietrze jak uderzenia młota:
— Ciśnienie spada…
— Serce się zatrzymuje…
— Przygotować defibrylator!
Te sekundy zdawały się wiecznością. Przypomniał sobie, jak zaledwie parę miesięcy wcześniej Wiktoria tańczyła po kuchni, obejmując brzuch, śmiejąc się i nucąc kołysankę. Marzyli o wspólnej przyszłości, o małym pokoju w domu, o pierwszych krokach, o szczęśliwym dzieciństwie. A teraz wszystko zależało od tego, czy ich ukochana kobieta przeżyje.
Lekarzom udało się wyrwać ją z granicy śmierci. Ale cena tego zwycięstwa to ogromne napięcie, strach i poczucie bezradności. Gdy Stanisław po raz pierwszy wziął córkę na ręce, nie mógł powstrzymać łez. Była taka krucha, taka żywa… A ta żywotność niosła nadzieję, ale i strach, że wszystko może zniknąć w jednej chwili.
Obawy niestety nie były bezpodstawne. Kilka godzin później w pokoju znów zapanowało napięcie. Z oddziału neonatologii zadzwonił alarmujący telefon: dziewczynka odmawia jedzenia, ma powiększony i twardy brzuch. Każdy nowy objaw rodził więcej pytań niż odpowiedzi.
— Czuliśmy się całkowicie bezradni — wspomina Wiktoria. — Żadnej diagnozy, żadnych prognoz. Tylko strach. Strach, że stracimy to, o co walczyliśmy przez ból i cierpienie.
Diagnoza lekarzy brzmiała jak wyrok:
— Nie wiemy, co się dzieje. Ale musimy pilnie znaleźć przyczynę.
I wtedy Wiktoria przypomniała sobie:
— Było jedno dziwne USG. Tam, w wątrobie, było coś niezwykłego…
Jej słowa zawisły w powietrzu. Jeden z lekarzy zamarł, po czym powiedział:
— Muszę to sprawdzić.
Następnego dnia wykonano kolejne badanie ultrasonograficzne. Wyniki zszokowały nawet doświadczonych specjalistów. Pod skórą niemowlęcia znajdowało się zwarte ciało, ale to nie był guz. Wewnątrz znajdowały się fragmenty kości, zalążki kończyn, tkanki miękkie — jakby należące do innego organizmu.
Chirurg, analizując wyniki, wypowiedział słowo, które wcześniej pojawiało się jedynie w podręcznikach: fetus in fetu — dosłownie „płód w płodzie”. To niezwykle rzadkie zjawisko, w którym jeden z bliźniaków w trakcie rozwoju wewnątrzmacicznego zostaje częściowo „wchłonięty” przez drugiego. Według Światowej Organizacji Zdrowia, takich przypadków zarejestrowano na całym świecie zaledwie około dwustu.
— Nie sądziłem, że spotkam się z tym osobiście — przyznał chirurg. — To jakby legenda ożyła na moich oczach.
Kilka dni później odbyła się operacja, która trwała niespełna godzinę. Chirurdzy ostrożnie usunęli fragment tkanki o długości około pięciu centymetrów — pozostałość drugiego płodu, który nigdy nie miał szansy się samodzielnie rozwinąć. Od tego momentu organizm dziewczynki zaczął stopniowo się regenerować. Zaczęła jeść, oddychać równomiernie, przybierać na wadze. Życie powoli wracało do normy.
Gdy Stanisław po raz pierwszy zobaczył córkę poza oddziałem intensywnej terapii, bez rurek i monitorów, nie powstrzymał łez.
— Opłakiwałem to, czego nigdy nie poznaliśmy. Ale jednocześnie dziękowałem losowi za tę, która została. Może było ich dwoje, ale przeżyła ona. I to jest cud.
Według specjalistów syndrom fetus in fetu nie powinien być mylony z pasożytniczym bliźniakiem. To nie jest pełnoprawny organizm, lecz niedorozwinięty embrion, który pozostaje w ciele drugiego płodu na bardzo wczesnym etapie ciąży. Nie jest zdolny do samodzielnego rozwoju, ale też całkowicie nie zanika. Czasem takie anomalie pozostają niezauważone przez całe życie.
— To niemal mit — mówi profesor Katarzyna Lipatowa, znana neonatolog badająca rzadkie patologie noworodków. — Ale mit, który potwierdza nauka i praktyka. Tego nie da się przewidzieć. Prawie niemożliwe do wykrycia na USG. To przypadek, który przypomina nam, jak niewiele wiemy o ludzkim ciele i jego tajemnicach.
Dziś dziewczynka, która urodziła się z tajemnicą w sobie, jest zdrowa, radosna, biega, bawi się, śmieje. Dla swoich rodziców jest prawdziwym cudem. Dla medycyny — unikatowym przypadkiem wartym uwagi naukowców. A dla reszty świata — przypomnieniem, że nawet w najtrudniejszych sytuacjach mogą wydarzyć się prawdziwe cuda.
— Myśleliśmy, że dajemy życie jednemu dziecku — mówi Wiktoria, patrząc na swoją córkę. — Ale może przez chwilę było ich dwoje. Jedno zostało w nas, a drugie stało się jej częścią.
