Marina położyła wypowiedzenie na biurku ordynatora – Wiktora Iwanowicza.
Ten zdjął okulary, przetarł nasadę nosa i spojrzał na nią z tak głębokim, niemal ojcowskim smutkiem, że przez chwilę miała ochotę zabrać dokument z powrotem.
– Marino, proszę, przemyśl to jeszcze – powiedział łagodnie. – Może po prostu odpoczniesz? Cenimy cię, wiesz o tym.
Pokręciła głową:
– Nie mogę, Wiktorze Iwanowiczu… Nie tutaj.
Dręczące poczucie winy nie dawało jej spokoju: jako matka – nie zdołała ochronić dziecka, jako lekarka – nie potrafiła go uratować. Każdy dziecięcy płacz na szpitalnych korytarzach brzmiał jak ostry, fantomowy ból, każdy śmiech – jak niemy wyrzut.
Wiktor Iwanowicz był człowiekiem o dobrym sercu, świetnym kierownikiem, zawsze potrafiącym znaleźć właściwe słowo otuchy. Marina od dawna zauważała, że patrzy na nią czasem ciepło, z troską, ale nigdy nie pozwalał sobie na więcej – zawsze był taktowny i powściągliwy. Teraz w jego oczach malowało się szczere współczucie – co tylko pogarszało sprawę.
„Zrozumcie, mnie już nie ma” – krzyczała w myślach. – „Tamta Marina, którą znaliście, umarła razem z Andriuszą.”
W środku była pustka – lodowata, dzwoniąca ciszą. Chciała zwinąć się w kłębek i płakać bez końca, ale tylko zacisnęła pięści, wbijając paznokcie w dłonie.
– Ja… ja już pójdę – wymamrotała i dosłownie wybiegła z gabinetu, bojąc się rozpłakać tuż przed nim – tak bliskim jako człowiekowi, a jednak tak dalekim.
Jedyne, co brzmiało w jej głowie, to: „Uciekaj. Uciekaj tam, gdzie nie ma znajomych twarzy, współczujących spojrzeń, gdzie nie słychać dziecięcego śmiechu, przypominającego o nieodwracalnej stracie.”
Mieszkanie sprzedała niemal za bezcen – pierwszemu chętnemu, byle szybciej.
Pociąg powoli toczył się obok małej stacyjki, zagubionej wśród lasów. Marina wysiadła na drewniany peron, czując zmęczenie w całym ciele. Dwie staruszki siedzące na ławce od razu zwróciły na nią uwagę.
– Do kogo przyjechałaś, kochanieńka? A może się zgubiłaś? – zapytała jedna, otulona jaskrawą chustą.
Marina uśmiechnęła się smutno:
– Pochowałam syna. Chcę pobyć sama.
Babcie wymieniły spojrzenia, w ich oczach pojawiło się zrozumienie.
– Ciężka to żałoba, córko. U Lidii stoi pusty dom – przeprowadza się do syna do miasta. Dobry, solidny dom. Tylko… całkiem samej tam mieszkać – można i rozum stracić. Nie odgradzaj się tak od ludzi.
Dały jej adres, a Marina podziękowała i ruszyła zakurzoną drogą do swojego nowego „domu” – jeśli w ogóle można go było tak nazwać.
Lidia przyjęła ją początkowo z rezerwą, ale gdy usłyszała powód przyjazdu, zmiękła:
– Mieszkaj na razie. Opłata niewielka. Został tylko Timosza – nasz kot. Trochę dziki, ale myszy łapie. Nie krzywdź go.
Pierwszy wieczór w domu pachnącym ziołami i starym drewnem zdawał się nie mieć końca. Każde skrzypnięcie podłogi, każdy szelest za oknem budził wspomnienia. Andriusza… Biegałby teraz po pokojach, badał każdy kąt.
Dni płynęły wolno i monotonnie. Marina sprzątała, malowała, myła – robiła wszystko, by zająć ręce i głowę. Ale żal nie ustępował. Wieczorami, siedząc na ganku, opowiadała synowi o tym, co dziś zrobiła, a łzy same spływały po policzkach. Tu, w tym zapomnianym miejscu, nikt jej nie widział – mogła wreszcie nie powstrzymywać ich.
Pewnego razu, gdy tęsknota szczególnie mocno ścisnęła jej serce, na ganek bezszelestnie zakradł się duży szary kot – Timosza. Stanął obok, spojrzał mądrymi oczami, po czym podszedł i ostrożnie otarł się o jej nogę.
Marina zamarła, a potem wyciągnęła rękę i pogłaskała go. Kot zamruczał. Ten prosty, żywy dźwięk wywołał nową falę łez. Przytuliła Timoszę do siebie, wtuliła się w jego szorstką sierść i płakała, aż zasnęła na ganku, obejmując jedyne żywe stworzenie, które ośmieliło się podejść do niej tak blisko.
Po kilku tygodniach sąsiadka przyniosła jej szczeniaka – kundelka, chudego i bardzo ciekawskiego.
– Weź go, Marino, bo inaczej go utopią. A to i towarzystwo, i ochrona – powiedziała kobieta.
Szczeniak dostał imię Graf – za swoją wyniosłą, wręcz dumną postawę. Na początku Timosza patrzył na niego z nieufnością, syczał, wyginał grzbiet, ale w końcu się pogodził. Teraz spali razem przy piecu, a Marina pierwszy raz od dawna uśmiechnęła się, patrząc na ich zabawy.
Wieść o tym, że w domu Lidii mieszka była lekarka, rozeszła się po wiosce. Ludzie zaczęli przychodzić z prostymi prośbami – zmierzyć ciśnienie, zrobić zastrzyk. Marina początkowo odmawiała, mówiąc, że już nie praktykuje, ale widząc ufne twarze, nie potrafiła odmówić. Pomagała, jak mogła, choć starała się nie wdawać w zbyt bliskie rozmowy.
Z każdym dniem coraz częściej wychodziła do lasu. Graf biegł przodem, obszczekując ptaki, a Timosza, ku własnemu zdumieniu, zaczął im towarzyszyć, zwinny, przeskakujący przez powalone drzewa. Las ją przyjmował – nie osądzał, nie żądał niczego w zamian.
„Tutaj można oddychać swobodnie” – myślała Marina. „Można płakać bez ukrywania się. Można po prostu być sobą.”
I powoli, bardzo powoli, lodowa skorupa wokół jej serca zaczęła pękać.
