Katya przyjechała do stolicy z jedną walizką w ręku i ogromnym marzeniem w sercu. Za sobą zostawiła prowincjonalne miasteczko, gdzie każdy dzień był podobny do poprzedniego, gdzie wszyscy znali się od dzieciństwa, a przyszłość wydawała się zamkniętym kręgiem. Ale nie zamierzała pogodzić się z takim życiem. Jej celem było jasne — zostać prawniczką. Nie dla prestiżu czy modnego dyplomu, lecz dlatego, że pragnęła sprawiedliwości. Chciała wyrwać się z biedy, w której utknęły z mamą na długo, ale jak inaczej można było się wydostać, jeśli nie przez naukę?
Wszystko sobie zaplanowała: długie noce z podręcznikami, poranne biegi jako sposób na hartowanie woli, żelazna dyscyplina. Katya była z tych, które się nie poddają. Albo przynajmniej starała się taką wyglądać.
Ale życie zadecydowało inaczej. Nie wystarczyło punktów, by się dostać. Dosłownie trochę zabrakło.
— Wszystko w porządku — mówiła sobie przed lustrem, wracając z ostatniego egzaminu. — Zdam za rok lepiej. Najważniejsze, żeby się nie poddawać.
Studia płatne? To kwoty nieosiągalne dla dziewczyny, której mama ledwo wiązała koniec z końcem, pracując sanitariuszką i dorabiając wieczorami w piekarni. Katya pamiętała, jak matka zdejmowała gumowe rękawice po zmianie, cicho wzdychała i mówiła:
— Tylko żebyś się dostała… Wtedy całe moje życie nie będzie na marne.
Katya nie pozwoliła sobie na złamanie. Nie płakała. Za wcześnie dorosła. Zbyt uparta, by prosić o pomoc. Zbyt dumna, by się narzucać. Wiedziała, że mama zgodzi się na wszystko — sprzeda rzeczy, weźmie kredyt, znajdzie jeszcze jakąś pracę. Ale Katya nie mogła na to pozwolić. Nie miała prawa.
Zamiast uniwersytetu — praca w skromnej kawiarni przy metrze. Małe miejsce z obdrapanym szyldem i prostym menu. Kelnerka — to nie marzenie, oczywiście, ale blisko wynajmowanego pokoju w półmrocznym domu z hałaśliwymi sąsiadami.
Życie stało się cyklem: pobudka — zmiana — dom — sen. Nawet marzyć nie miała już siły. Czasem tylko nocą leżała w ciemności, patrząc w sufit i szepcząc:
— Dam radę. Na pewno się dostanę. Na pewno.
I nadszedł ten wieczór. Na pierwszy rzut oka — zwyczajny. Katya stała przy barze, obsługując resztę klientów. Przy jednym stoliku siedziało dwóch mężczyzn, wyraźnie już podchmielonych. Zamówili piwo, potem kolejne, potem znów. Na początku byli cicho, potem coraz głośniejsi i pewniejsi siebie.
— Hej, piękna, chodź tutaj! — rozległ się jeden głos. — Czemu stoisz tam jak słup?
Katya próbowała odejść, ale jeden z nich wstał i zablokował przejście.
— Czemu taka surowa? To nie sąd, co? — zaśmiał się, zadowolony ze swojego dowcipu.
— Muszę iść do kuchni — odpowiedziała stanowczo.
— A może usiądziesz z nami? Pogadamy. Szkoda, nie?
Chwycił ją za rękę. Nie bolało, ale było zbyt poufałe. Coś w środku przerwało się. Wyrywała rękę, zrobiła krok w tył. W oczach pojawił się strach.
— Proszę… nie rób tego — wyszeptała.
— No już, nie jesteś już dzieckiem — mężczyzna zrobił kolejny krok.
— Hej, chłopaki — odezwał się spokojny, lecz stanowczy głos z tyłu. — Może czas się rozejść?
Katya odwróciła się. Przy drzwiach stał wysoki mężczyzna w skórzanej kurtce, z krótką fryzurą i wzrokiem, który od razu kazał się zastanowić. Nie podnosił głosu, ale w jego intonacji nie było miejsca na sprzeciw. Mężczyźni spojrzeli po sobie, trochę się zawahali i ruszyli do wyjścia.
Gdy drzwi się zamknęły, Katya odetchnęła.
— Dziękuję wam… — powiedziała, czując, jak drży jej głos.
— Nie ma za co — uśmiechnął się. — Takich w ogóle nie powinno się wpuszczać.
Podszedł bliżej, ale niezbyt. Po prostu, żeby być obok, ale nie przestraszyć.
— Pozwól, że cię odprowadzę. Po takim wieczorze nie powinnaś iść sama.
Katya trochę się wahała, ale skinęła głową. Wyszli razem. Powietrze było ciężkie od lata — zapachu kurzu, liści, rozgrzanego asfaltu. Szli obok siebie, nie zadając zbędnych pytań.
— Mam na imię Oleg — przedstawił się pierwszy.
— Katya — odpowiedziała.
— Pracujesz tu długo?
— Prawie pół roku.
— Pewnie nie jest łatwo?
Skinęła głową.
— Przyjechałam na prawo. Nie udało się.
Zrozumiał. Nie dopytywał. Po prostu zmienił temat.
— Jestem miejscowy. Służyłem, potem wróciłem. Ojciec niedawno zmarł. Mama odeszła, gdy miałem dziesięć lat. Teraz pracuję mechanikiem samochodowym w serwisie pod mostem. Znasz?
— Widziałam szyld — uśmiechnęła się.
W tym momencie coś między nimi się zmieniło. Jakby powietrze stało się miększe. Oboje się uśmiechnęli — bez pozorów, po prostu dlatego, że było lekko i ciepło.
— Masz ładny głos — powiedział.
— A ty… masz wiarygodne oczy — odparła Katya.
— Wiarygodne?
— Tak. W takich można się schronić.
Zaśmiał się, trochę zakłopotany.
— To właśnie teraz mnie komplementem zabiłaś. Nie spodziewałem się.
Szybko dotarli do jej bloku. Katya zatrzymała się i spojrzała na niego.
— Dziękuję, że mnie odprowadziłeś. I że wtedy się wtrąciłeś.
— Nie ma za co. Ale jeśli chcesz — mogę jeszcze wpaść. Po prostu sprawdzić, czy wszystko u ciebie w porządku.
Skinęła głową.
— Będę szczęśliwa.
Następnego dnia rzeczywiście przyszedł. Z jabłkami. Bez kwiatów, bez przepychu. Po prostu jabłka. „Zdrowsze” — powiedział.
Potem były kolejne wizyty. Po tygodniu Katya już wiedziała: z nim czuje się spokojnie. Po dwóch — zabrała swoje rzeczy i przeprowadziła się do niego.
To było impulsywne. Prawie. Ale w nim było coś, co budziło zaufanie. Nie był rozmowny, ale robił wszystko. Katya czuła to intuicyjnie — nie był z tych, którzy porzucają i oszukują.
Wspólne życie okazało się zaskakująco lekkie. Oleg był troskliwy, praktyczny, zawsze znajdował czas. Poranki zaczynały się od śniadania, wieczory — od filiżanki herbaty. Potrafił naprawić nawet zepsutą suszarkę, a Katya po raz pierwszy poczuła, że nie jest sama.
„Z nim mogę wszystko osiągnąć” — myślała, obserwując, jak ostrożnie kroi chleb.
Zaczęli odkładać pieniądze. Małe kwoty, ale regularne. Pewnego dnia Katya znów poruszyła temat studiów. Oleg skinął głową:
— Wszystko będzie. Po kolei. Najpierw ślub.
Ślub… Marzyli o nim jak o odległym, ale realnym świetle. Skromna sukienka, dwie obrączki, tort — żeby było ciepło, jasno, prawdziwie. Żeby potem, po latach, wspominać z uśmiechem.
Ale pewnego dnia wszystko się zmieniło. Wezwanie przyszło nagle. Oleg otworzył skrzynkę pocztową — i zamarł. Biała koperta, imię, data. W jego oczach pojawił się cień.
Katya właśnie wyszła spod prysznica, trzymała ręcznik. Zobaczyła jego twarz — i zrozumiała: stało się coś strasznego.
— Co to? — zapytała.
On podał papier. Milcząc.
Katya przeczytała. I zrobiło się jej zimno w środku. Jakby ktoś wyłączył światło w piersi.
Oleg objął ją, przyciągnął do siebie.
— Nie martw się, Katyonok… Wrócę szybko. Zagramy nasz ślub. Wszystko, jak chcieliśmy.
— Wróć żywy… proszę… — wyszeptała, ledwie powstrzymując łzy.
On próbował się uśmiechnąć. Ale w jego oczach czytać można było niepokój — ten, którego nie da się ukryć. Ten, który siedzi głęboko w duszy i i tak daje znać o sobie.
Po trzech dniach wyjechał. Na dworcu autobusowym mocno ją przytulił, pocałował w skroń i powiedział…
— Obiecałaś czekać.
— Będę czekać — odpowiedziała bez wahania.
Skinął głową, jeszcze raz spojrzał na nią długim wzrokiem, jakby chciał zapamiętać każdy rys, każdy oddech, i wsiadł do autobusu. Pojazd ruszył. Odjechał.
Od tego momentu dla Katyi zaczęły się dni oczekiwania. Każdy dzień był taki sam — jakby ktoś wcisnął przycisk powtarzania. Każde połączenie stawało się wydarzeniem, które sprawiało, że serce biło szybciej. Żyła telefonem: budziła się — sprawdzała sygnał, kładła się spać — trzymała go w ręku, jakby mógł ją chronić.
A potem zaczęły się dziwne objawy: mdłości rano, zawroty głowy, nagłe osłabienie. Na początku zrzucała to na nerwy, potem — na zmęczenie. Umówiła się do lekarza. Badania wykazały normę, ale lekarz z zamyśleniem powiedział:
— Może warto pójść do ginekologa? Po prostu, żeby wykluczyć możliwe.
Katya zgodziła się bez szczególnego zainteresowania — tylko formalność. USG, zimny żel na brzuchu, białe ściany gabinetu.
— Gratuluję — powiedziała lekarka, składając aparat. — Pięć-sześć tygodni ciąży.
Katya zamarła.
— Co? Przecież brałam tabletki…
— Wszystko może być — wzruszyła ramionami kobieta. — Stres, tryb życia, dieta… Wiele wpływa.
Katya wyszła z gabinetu, opierając się o ścianę. Świat wokół wydawał się inny — jakby ktoś przestawił meble w pokoju, w którym mieszka się całe życie. Położyła dłoń na brzuch i poczuła, jak w środku robi się ciepło. Życie. Małe, kruche, ale prawdziwe.
„Dam radę — pomyślała. — Dla ciebie, maluszku. Dla nas.”
Postanowiła nic nie mówić, dopóki on nie wróci. Poczeka. Albo sama powie, albo napisze — gdy nadejdzie odpowiedni moment.
Ale serce ściskał niepokój. Gdzie on teraz jest? Dlaczego milczy?
Katya czekała. Modliła się. Żyła i wierzyła.
Siedziała na skraju łóżka, przyciskając telefon do piersi jak talizman. Już siedem dni — ani jednego telefonu, ani wiadomości. „Abonent poza zasięgiem” — te słowa stały się dla niej nie do zniesienia. Pierwszą dobę znajdowała wymówki: ćwiczenia, słaby zasięg, operacja. Po dwóch — zaczęła się martwić. Po trzech — panikowała. A teraz, po siedmiu, w piersi miała uczucie, jakby między żebrami położono rozgrzany metal.
Prawie nie jadła. Herbata, czasem kanapka. Patrzyła w jeden punkt, nie widząc nic wokół.
I nagle — telefon. Ostry, niespodziewany dźwięk. Katya zadrżała, upuściła telefon, szybko go złapała. Serce waliło gdzieś w gardle, palce drżały, ekran rozmazywał się od łez.
Na ekranie: Oleg.
— Halo?! — prawie krzyknęła, dławiąc się łzami.
— Katieńka… moja dobra, słyszysz mnie? Przepraszam… Wszystko dobrze. Żyję. A ty?
Jego głos — znajomy, ciepły, trochę zmęczony — przeszył ją na wskroś. Usiadła na podłodze, pozostając boso na zimnym linoleum.
— Oleg… myślałam… już…
Słowa zacięły się w gardle. Nie mogła mówić dalej.
— Wiem, wiem… Przepraszam, kochanie. Nie było zasięgu. Wszystko kontroluję. Żyję — zrobił pauzę — a ty jak, Katjusza? Obiecałaś się oszczędzać.
Zebrała się w sobie. To był moment. Trzeba było powiedzieć.
— Będziemy mieć dziecko — wyszeptała, i coś w piersi się przewróciło. Nie strach. Nie wątpliwość. Świadomość — nie jest już sama. I nigdy już nie będzie.
Milczenie. Długie sekundy. Potem — śmiech. Lekki, radosny, trochę niewiarygodny.
— Nie wyobrażasz sobie, jak mnie uszczęśliwiłaś! Katya… kochana… To najlepsze, co usłyszałem od miesięcy. Naprawdę!
— Jesteś szczęśliwy? — zapytała cicho.
— Oczywiście! Nie wątp. Dziecko… nasze. Nieważne, kto się urodzi — syn czy córka. Najważniejsza jesteś ty. Dbaj o siebie. Na pewno wrócę. Będziemy rodziną. Wszystko będzie dobrze.
Katya zamknęła oczy. Łzy spływały po policzkach.
— Nie potrzebuję ślubu, sukienki, obrączek… Po prostu wróć żywy. To wszystko, czego potrzebuję.
— Wrócę, Katya. Obiecuję. Dbaj o siebie. I o naszego maluszka też.
Tak minęło pół roku. Rozmawiali mniej więcej raz w tygodniu, marzyli, snuli plany. Ale pewnego dnia łączność się zerwała. Najpierw Katya czekała wieczorami. Potem — nocami. Zasypiała z telefonem w ręku. Aż zrozumiała — musi poznać prawdę.
Poszła do komisariatu wojskowego.
Pachniało starymi papierami, kurzem i czasem, który tu zatrzymał się w miejscu. Za ladą dziewczyna milcząco wskazała korytarz — jakby wiedziała, po co przyszła. Tam, w gabinecie, decyduje się los.
Komisarz był starszym mężczyzną o twarzy wyżłobionej latami i troskami. Spojrzał na Katyę i od razu zrozumiał: przyszła po coś, czego lepiej nie wiedzieć.
— Oficjalnie nic nie wiadomo — zaczął ostrożnie, przekartkowując dokumenty — ale są dane, że wasz Oleg może być w niewoli.
Zawroty głowy. Świat się zachwiał. Katya ledwo utrzymała się na krześle.
— Co pan ma na myśli? W niewoli?
— To wstępne informacje… nie możemy potwierdzić na pewno. Ale są podstawy, by tak sądzić.
Zamilkł, potem zauważywszy jej brzuch, dodał łagodnie:
— Jest pani w ciąży?
— Tak — skinęła głową.
— W takim razie szczeg
