Maria ostrożnie układała dziecięce ubranka w szafie, starannie wygładzając każdy element. Nagle z korytarza dobiegły głosy, które dobrze znała. Dziewczynka spała spokojnie w wózku, a kobieta starała się poruszać jak najciszej, by nie obudzić dziecka. Przez trzy lata wspólnego życia z Władimirem zdążyła przywyknąć do tego mieszkania, które stało się ich rodzinnym gniazdkiem zaraz po ślubie. Teściowa, Helena Michajłowna, zawsze była wdzięczna za pomoc w gospodarstwie, a młoda rodzina zyskała dach nad głową — taką mieli umowę od początku.
Śmierć teścia, Piotra Mikołajewicza, który zmarł dwa miesiące temu we śnie, była zupełnym zaskoczeniem dla wszystkich. Zostawił po sobie testament, który także dla jego żony był niespodzianką.
— Nie rozumiem, dlaczego zapisał mieszkanie właśnie tobie — wyznała Helena Michajłowna przy śniadaniu. — Choć szczerze mówiąc, to uczciwe. Tu mieszkacie, opiekowaliście się nim.
Władimir cicho skinął głową, przypominając sobie dokument o spadku znaleziony w biurku ojca.
— Najważniejsze, że mamy teraz własne mieszkanie — dodał, rzucając spojrzenie na żonę.
Maria odpowiedziała mu delikatnym uśmiechem.
Pogrzeb odbył się, ale już następnego dnia rozległ się dzwonek do drzwi. Kobieta podeszła i otworzyła. Na progu stała kobieta około pięćdziesiątki, o wyrazistych rysach i przenikliwym spojrzeniu.
— Kim pani jest? — zapytała, oceniając Marię wzrokiem.
— Jestem Maria, żona Władimira. A pani?
— Swietłana Pietrownа, siostra zmarłego. Muszę porozmawiać z siostrzeńcem.
Ciotka Swietłana weszła do mieszkania bez zaproszenia. Władimir usłyszał rozmowę i wyszedł z pokoju.
— Ciociu Swietłano! Jak miło, że przyjechałaś!
— No, przyjechałam — kobieta obejrzała przedpokój. — Mam kilka pytań dotyczących spraw rodzinnych. Mam nadzieję, że porozmawiamy i dojdziemy do porozumienia.
Helena Michajłowna wyszła z kuchni, wycierając ręce ręcznikiem.
— Swietłano, proszę, wejdź. Zapraszam na herbatę.
— Herbata jak najbardziej — odpowiedziała ciotka — ale przy okazji pogadamy o spadku.
Władimir zmarszczył brwi.
— O jakim spadku? Ojciec przekazał mieszkanie mnie.
— O tym właśnie chcę porozmawiać — ciotka usiadła przy stole, nie zdejmując płaszcza. — Uważam, że mam również prawo do części majątku ojca.
— Tata sporządził testament — próbował wtrącić Władimir.
— Testament można podważyć, siostrzeńcze. Zwłaszcza gdy jedna osoba dostaje wszystko, a inni krewni pozostają z niczym.
Maria wzięła córkę na ręce i cicho skierowała się do swojego pokoju.
— Domagam się uczciwego podziału! — zaczęła się emocjonować ciotka Swietłana. — To mieszkanie należało do mojego ojca, więc przysługuje mi!
— Ale według testamentu… — próbował Władimir.
— Nie obchodzi mnie wasz testament! — przerwała mu ostro kobieta. — Będę mieszkać w tym pokoju, w którym teraz jesteście wy z dzieckiem!
Maria, usłyszawszy te słowa, wyszła z pokoju z córeczką na rękach.
— Przepraszam, ale mieszkamy tu od trzech lat. To nasz dom.
Ciotka Swietłana odwróciła się z ironicznym uśmieszkiem.
— Słoneczko, czas się wyprowadzać. Skończ korzystać z czyichś dóbr.
— Ciociu Swietłano, nie masz prawa tak mówić do mojej żony — wtrącił się Władimir.
— Mam i to jak! — kobieta wyjęła z torby teczkę z dokumentami. — Oto nowy testament mojego ojca, w którym jestem jedyną spadkobierczynią!
Władimir w drżących rękach wziął dokumenty. Helena Michajłowna podeszła do niego.
— Pokaż mi to.
Maria widziała, jak zmieniają się ich twarze. To, co przeczytali, nie sprawiło im radości. Okazało się, że został odnaleziony drugi testament Piotra Mikołajewicza.
Następnego dnia przybiegł kolejny „gość” — wujek Dima, brat teścia. Wpadł jak burza.
— Gdzie ten szubrawiec, co przywłaszczył rodzinne mieszkanie? — wrzasnął, przekraczając próg.
— Wujku Dima, uspokój się — próbował zapanować nad sytuacją Władimir.
— Uspokować się?! — mężczyzna był w furii. — To mieszkanie mojego ojca, a jakiś psiak uważa je za swoje!
— Według testamentu wszystko jest formalnie… — zaczął Władimir.
— Jaki testament?! — wujek Dima wyrwał dokumenty i teatralnie je podarł. — Oto wasz testament!
Helena Michajłowna próbowała interweniować:
— Dmitrij, bądź grzeczny. To była wola twojego ojca.
— Zamknij się, ty tu nic nie znaczysz! — odgryzł się wujek. — Ani to twoje mieszkanie, ani twojego synalka!
Maria mocniej przytuliła córkę. Maluszka zaczęła płakać w reakcji na hałas.
— Proszę, nie krzyczcie. Tutaj jest małe dziecko.
— A mnie mam w nosie twoje dziecko! — wrzasnął wujek Dima. — Nie powinnaś była rodzić w cudzym mieszkaniu!
Władimir zbledł.
— Wujku Dima, proszę cię…
— Nie będziesz mi rozkazywał! Będę mieszkał tutaj, a wy sami szukajcie sobie dachu nad głową!
Minął miesiąc, a atmosfera w mieszkaniu stała się nie do wytrzymania. Ciotka Swietłana i wujek Dima zabrali salon, zamieniając życie rodziny w koszmar. Ciągle się kłócili między sobą i wymagali od Marii gotowania i sprzątania za nich.
— Władimirze, musimy coś zrobić — szepnęła Maria mężowi na korytarzu.
— Znowu coś? — od razu zareagował wujek Dima. — O czym tam szeptacie? Co znów knujecie przeciwko nam?
— Tylko chcieliśmy…
— Zamknij się! — ryknął. — Nie masz pozwolenia na gadanie!
Helena Michajłowna nie wytrzymała:
— Władimirze, jesteś mężczyzną, czy nie? Wypędź tych chamów!
— Mamo, nie wtrącaj się.
— Jak się nie wtrącać? Zrobili z naszego domu tamę dla każdego!
— Nasz dom? — zaśmiała się ciotka Swietłana. — To nie wasz dom, kochanie. Ani twojego słabowitego synalka.
Pewnego ranka Maria wyszła do przedpokoju i zobaczyła nieznajomego mężczyznę z teczką.
— Przepraszam, kto pan jest?
— Rzeczoznawca. Przyszedłem wycenić mieszkanie do sprzedaży.
Zamarła.
— Jaka sprzedaż?
Z salonu wyszła zadowolona ciotka Swietłana.
— A, obudziła się nasza kawalerka „najemczyni”. Poznaj, to Igor Siemionowicz. Pomoże nam sprzedać mieszkanie i podzielić kasę po równo.
— Władimirze! — Maria pobiegła szukać męża.
Znalazła go w kuchni, siedzącego przy stole, zapatrzonego w telefon.
— To prawda? Zgodziłeś się sprzedać mieszkanie?
Władimir podniósł na nią wyczerpane spojrzenie.
— Mario, zrozum… Tak będzie lepiej dla wszystkich. Znajdziemy coś mniejszego, a krewni dostaną swoje.
— Lepiej dla wszystkich? A co z naszą córką?
— Możesz chwilowo zamieszkać u swoich rodziców.
— U rodziców? W listopadzie? Z noworodkiem?
Władimir odwrócił wzrok.
— Znajdziemy jakieś wyjście.
Wieczorem Maria wróciła do domu i zamarła w progu. Wszystkie jej rzeczy były poukładane w walizkach, stojących w przedpokoju. Z salonu dochodziła muzyka i śmiech.
Ciotka Swietłana pojawiła się w drzwiach z kieliszkiem.
— O, wróciłaś! Idealny moment na zabranie swoich rzeczy.
— Co się dzieje?
— Naprawdę tego nie rozumiesz? — kobieta się uśmiechnęła. — Mówiliśmy ci, że jesteś tylko tymczasowym gościem. Czas się skończył.
Wujek Dima wyszedł z kawałkiem tortu w ręku.
— O, wyprowadzka? W końcu! Wkurzało już to kukułcze gniazdo u nas.
— Gdzie Władimir?
— Twój mąż jest w sklepie po szampana — roześmiał się. — Dziś mamy parapetówkę!
Maria wzięła walizki i trzymając córkę za rękę, ale tuż przy wyjściu zatrzymała się w progu.
— To jeszcze nie koniec.
— Naprawdę? — ciotka Swietłana spojrzała na nią z sarkastycznym uśmiechem. — A co możesz zrobić, kochanie?
Policjant Kirill Andriejewicz uważnie wysłuchał historię Marii i pokręcił głową:
— Sytuacja jest trudna, ale nie bez wyjścia. Ma pani prawo tu zostać, jesteście zameldowane w tym mieszkaniu z dzieckiem.
— To znaczy, że nie mogą nas po prostu wyrzucić?
— Dokładnie tak. Poza tym sprzedaż mieszkania z zameldowanym małoletnim jest niemożliwa bez zgody opieki społecznej.
Po godzinie policjant wrócił do mieszkania z Marią. Władimir, ciotka Swietłana i wujek Dima siedzieli przy stole z ponurymi minami.
— No to teraz, panowie i panie — wyjął notes policjant. — Kto tu zorganizował eksmisję kobiety z dzieckiem?
— Jaką eksmisję? — oburzył się wujek Dima. — Ona sama poszła!
— Po tym jak zebraliście jej rzeczy i zaczęliście świętować jej wyjazd?
Ciotka Swietłana próbowała się tłumaczyć:
— Mamy prawo tu mieszkać!
— Pewnie. Ale i pani Maria ma pełne prawo tu być. Jeśli chodzi o sprzedaż mieszkania… — policjant spojrzał na Władimira. — Wie pan, że nie można sprzedać mieszkania, w którym zameldowany jest małoletni?
— Jak to nie można? — zbledł Władimir.
— Wprost. Artykuł 292 Kodeksu cywilnego. Naruszenie praw dziecka może skutkować grzywną, a nawet odpowiedzialnością karną.
Wujek Dima podskoczył:
— To jakaś bzdura! Czyli teraz jesteśmy zakładnikami tej…
— Uważaj na słowa — ostrzegł policjant. — A teraz wszyscy pomóżcie Marii odzyskać jej rzeczy.
—
Po miesiącu życie Marii diametralnie się zmieniło. Po rozmowie z policją zwróciła się do prawnika, który wyjaśnił jej prawa. W toku sprawy okazało się, że testament przedstawiony przez ciotkę Swietłanę i wujka Dimę był fałszywy. Oryginalny testament Piotra Mikołajewicza był znacznie bardziej zaskakujący — na mocy jego woli mieszkanie miało przejść nie na syna, lecz na synową „za troskę i dobroć dla rodziny”.
— To niemożliwe! — powtarzał Władimir, studiując dokumenty u notariusza. — Tato by tak nie postąpił!
— Twój ojciec osobiście przyszedł do mnie dwa tygodnie przed śmiercią — wyjaśniła notariuszka. — Był przytomny i jasno wyraził swoje życzenie. Według niego to Maria opiekowała się nim, a nie pan.
Maria w milczeniu przyjmowała dokumenty. Czuła, że decyzja teścia jest sprawiedliwa. Kiedy Piotr Mikołajewicz chorował, to właśnie ona przynosiła leki, gotowała dietetyczne posiłki i odczytywała mu książki na głos.
Tego samego dnia Maria wróciła do domu z dokumentami na mieszkanie w ręku. Ciotka Swietłana i wujek Dima siedzieli w salonie i oglądali telewizję, jakby byli gospodarzami.
— Zbierajcie rzeczy — powiedziała krótko Maria. — Zaraz.
— Co za bzdura! — machnął ręką wujek Dima bez odchodzenia od telewizora.
Maria położyła kopię dokumentów na stole.
Ciotka Swietłana gwałtownie wstała i chwyciła papiery:
— Fałszerstwo! To ewidentna podróbka!
— Sprawdźcie u notariusza — odparła Maria. — Adres jest w dokumentach.
Wujek Dima zrobił się purpurowy:
— Obca kobieta! To mieszkanie rodzinne!
— Było — powiedziała Maria, podchodząc do szafy i zaczynając wyjmować ich rzeczy. — Teraz jest moje. Jeśli same się nie spakujecie — pomogę.
— Władimirze! — krzyknęła ciotka Swietłana. — Co, pozwolisz tej kobiecie wyrzucić krewnych?
Władimir stał w drzwiach, blady i zagubiony.
— Mario, poczekajmy? Może jeszcze porozmawiamy spokojnie?
— Dyskutujemy już pół roku. Teraz ja decyduję.
Ostro wyciągała rzeczy gości do pakietów i wynosiła je na klatkę schodową. Wujek Dima próbował ją zatrzymać, ale odsunęła go gwałtownie:
— Nie waż się mnie dotykać. W przeciwnym razie zawiadomię, że mnie zaatakowałeś.
— Jeszcze zapłacisz za to! — krzyczała ciotka Swietłana, zakładając płaszcz.
— Spróbuj — odparła Maria zimno i zatrzasnęła drzwi.
Helena Michajłowna siedziała na kuchni, wstrząśnięta wszystkim, co się wydarzyło.
— Marianko, a co ze mną? Gdzie będę mieszkać?
Maria usiadła obok teściowej i ujęła ją za rękę.
— Zostań, oczywiście. Jesteś dla mnie jak matka. Ale z Władimirem trzeba porozmawiać osobno.
Władimir podszedł do nich, wciąż nie mogąc uwierzyć w rzeczywistość.
— Mario, nie rozumiem… Jak ojciec mógł…
— Twój ojciec okazał się mądrzejszy od nas wszystkich — przerwała mu Maria. — Wiedział, że nie potrafisz bronić swojej rodziny.
— Ale ja… starałem się…
— Milczałeś, gdy mnie upokarzano. Zgodziłeś się sprzedać mieszkanie i wyrzucić mnie z dzieckiem. Ani razu nie ruszyłeś się, by bronić swojej matki, gdy wujek ją obrażał.
Władimir spuścił wzrok.
— Nie chciałem konfliktować się z krewnymi…
— A ze mną można było? — Maria wstała. — Władimirze, składam pozew o rozwód. Jutro.
